top of page

Rondleidingen

De kapitein van Cultuurpiraten is een bedreven rondleider door ervaring in verschillende musea en andere culturele instellingen, in binnen- en buitenland. Laat je meevoeren en dompel jezelf onder in een andere tijd; Cultuurpiraten neemt je graag op sleeptouw en zorgt voor een authentieke connectie tussen de beschouwer en het kunstwerk. Het verhaal achter het object maakt dat het tot leven komt en betekenis krijgt.

Lees hieronder het logboek voor de geslaagde missies van Cultuurpiraten.

Logboek
'Moving Stories: de rijkdom van de Limes' Museum Het Valkhof - 10 febr – 30 sept 2022

Moving Stories verbindt verhalen en objecten uit de oude geschiedenis met hedendaagse kunstwerken. Archeologen en hedendaagse kunstenaars gingen op zoek naar de ‘moving stories’ van migratie. Inspiratiebron is de limes, het grensgebied van het Romeinse Rijk dat dwars door Nederland loopt en sinds kort op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. Tijdens de expositieperiode heb ik zowel schoolgroepen als volwassenen meegenomen door de verschillende thema's in de zalen. De rode draad hierbij was telkens 'hoe vorm je je identiteit?'. Zegt je naam iets over wie je bent, waar je bent geboren of juist de locatie waar je naartoe verhuist, al dan niet vrijwillig? De persoonlijke beleving van dit thema bleek steeds weer de verbinding tussen de bezoekers en de kunstwerken.

'De Pest' Museum Het Valkhof - 05 juni – 22 aug 2021

Bij het voorbereiden van deze tentoonstelling wist het museum nog niet hoe actueel deze tentoonstelling zou zijn. Gepland voor het najaar 2020 zou De Pest weer een grote kaskraker moeten worden, echter werd de wereld in de ban gehouden door de coronapandemie. Toen het museum eindelijk weer open mocht werden de maatschappelijke en sociale overeenkomsten de pestbacterie en het coronavirus uiterst goed merkbaar. In de tentoonstelling werden altaarstukken van pestheiligen en historische epidemieën getoond naast eigentijdse video-installaties en sculpturen. Naast rondleidingen ontwierp ik voor deze tentoonstelling ook een CKV-app voor middelbare scholieren.

'Middeleeuws Vernuft' Museum Het Valkhof - 11 okt 2019 – 03 mei 2020

Bij deze interactieve familietentoonstelling zijn allerlei activiteiten georganiseerd rondom verschillende thema's uit het middeleeuwse leven. De periode van grofweg 500 tot 1500 staat bekend als een tijd van verval, onveiligheid en een groot verschil tussen arm en rijk. Echter kent deze periode ook heel wat vernieuwingen, bijvoorbeeld op het gebied van mode, muziek en de boekdrukkunst. Met behulp van zeven thema's kon je tijdens deze tentoonstelling ervaren hoe het dagelijks leven van een middeleeuwse jonkvrouw of monnik nu echt was.

'Ik, Maria van Gelre' Museum Het Valkhof - 13 okt 2018 t/m 6 jan 2019

Het bijzondere gebedenboek van hertogin Maria van Gelre - geboren in 1380 als Maria d'Harcourt - stond centraal in deze succesvolle tentoonstelling. In twee delen werden 40 prachtig gerestaureerde folio's aan het publiek gepresenteerd. Het gebedenboek is jarenlang achter slot en grendel bewaard geweest in de Staatsbibliothek in Berlijn, vanwege de fragiele staat. In samenwerking met de Radboud Universiteit is in 2015 een onderzoek gestart naar het boek en de vooruitstrevende opdrachtgever ervan: Maria van Gelre. De context van het hofleven in Frankrijk, Gelre en Gulick werd goed tot uiting gebracht door allerlei eigentijdse religieuze en persoonlijke objecten. Maria als moderne vrouw in een middeleeuwse wereld heeft haar plekje in de geschiedenis weer heroverd. Tijdens de tentoonstellingsperiode gaf ik lezingen ter inleiding op haar bewogen leven.

'In het hart van de Renaissance' Rijksmuseum Twenthe - 11 feb t/m 18 juni 2017

Bij de tentoonstelling 'In het hart van de Renaissance' werden iedere dag (instap)rondleidingen en/of lezingen gegeven. Noord-Italiaanse zestiende-eeuwse kunstenaars zoals Lotto, Moretto en Moroni stonden centraal. Ook waren er twee werken van Rafaël te zien: een unicum in Nederland, omdat hier geen enkele collectie een werk van de Italiaanse grootmeester bezit. Ik heb uiteenlopend groepen door de tentoonstellingszalen rondgeleid met een audioset: een must voor als het druk is met andere bezoekers in de zaal. In de Gobelinzaal van het museum gaf ik lezingen over de religieuze schilderijen of de portretten uit de tentoonstelling. NL/EN-talig.

'Gladiatoren: Helden van het Colosseum' Museum Het Valkhof - 1 okt 2016 t/m 3 maart 2017

Bij de tentoonstelling 'Gladiatoren: Helden van het Colosseum' verzorgde ik passende rondleidingen voor groepen van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. "Brood en spelen" is een onmisbaar onderdeel in de Romeinse cultuur en samenleving. De gladiatorenexpo gaf op een interactieve manier de bezoeker uitleg over dit wonderbaarlijke en soms ook tegenstrijdige fenomeen. Voor basis- en middelbaar onderwijs vormde een rondleiding langs eeuwenoude fresco's, grafmonumenten, bronzen helmen en wapens een unieke kijk in het leven van een Romeinse gladiator; vooral in combinatie met alledaagse dingen uit hun leefomstandigheden.

'High Tech Romeinen' Museum Het Valkhof - 1 sept 2015 t/m 26 jan 2016

Deze tentoonstelling is de boeken ingegaan als een succesvolle hands on-expositie. Dat betekent dat bezoekers letterlijk in aanraking konden komen met technische hoogstandjes uit de tijd van de Romeinen. Je kon zelf een boog of brug bouwen (en eroverheen lopen), uitproberen hoe Romeinen zware stenen omhoog takelden voor hun grote tempels, schieten met een ballista en een onager, leren hoe een aquaduct werkt enz. enz. Hierbij was een educatief programma samengesteld voor scholen en andere groepsbezoeken. Als rondleider vond ik deze tentoonstelling erg leerzaam voor zowel mezelf als het publiek. Dit kwam natuurlijk door alle nagemaakte exhibits die het verhaal wat je verteld ontzettend veel meerwaarde geven. De tentoonstelling was in samenwerking met o.a. het Museum in Den Haag en verschillende musea in Duitsland. In 2011/2012 was deze ook al te zien (en te doen!) in Museum Het Valkhof.

'Tourguide' ARC en Opera di Duomo Florence - 10 juli t/m 13 aug 2014

Als vrijwilliger namens de internationale organisaties ARC en Ars et Fides Firenze heb ik in deze zomervakantie rondleidingen gegeven aan toeristen in de kathedraal van Florence, samen met 8 studenten uit Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje en Italië. De groepen toeristen varieerden van 2 tot 20 personen, jong en oud. De rondleidingen die ik gaf waren in het Nederlands en het Engels.
ARC is een non-profitorganisatie die actief is in verschillende Europese landen. Iedere zomer verzorgen zijn in een aantal kathedralen voor enthousiaste vrijwilligers die rondleidingen geven voor wie dat wil. Je zou dus zomaar een Nederlandse gids tegen het lijf kunnen lopen in steden zoals Speyer, Oxford, Londen, Beziérs en natuurlijk Florence! Dat is de kracht van ARC: een bijzonder verhaal in een prachtig monument in je eigen taal.
Voor mij als gids is deze ervaring ontzettend leerzaam geweest: je weet van tevoren niet wie er graag een rondleiding wil. Zijn het studenten? Een gezin met jonge kinderen? Een bejaard echtpaar? Voor elk gezelschap met andere achtergronden en interessegebied paste ik mijn rondgang door de kerk wat aan.

Bij grote groepen werkte ik met headsets.

'Uit de Plooi: de 18e eeuw in beweging' Museum Het Valkhof - 2 feb t/m 26 mei 2013

Voor deze tentoonstelling zijn twee educatieve programma's ontwikkeld waarbij ik als rondleider en als begeleider fungeerde. Voor de allerkleinste en jongste bezoekers was er 'Feest in de pruikentijd'. Hierbij kregen de kinderen een laagdrempelige rondleiding langs mooie jurken, zilveren servies en het poppenhuis in de tentoonstelling. Daarna was het omkleedtijd in de workshopruimte en werd er gedanst zoals men dat ook deed in de 18e eeuw! Voor de wat oudere kinderen (bovenbouw basisonderwijs) waren er rondleidingen in combinatie met een iPad opdracht: 'Jouw pruikentijd virtueel'.
Hier heb ik voornamelijk met jonge kinderen gewerkt. Dit vergt natuurlijk een hele andere benadering en verteltechniek dan wanneer je volwassenen rondleidt.

© 2026 Cultuurpiraten door Nathalie Mantel

bottom of page